İstanbul’un kuzeyindeki sulak alan köylerinden Ağaçlı’da 16 Mayıs 2026 Cumartesi günü, 5. Manda Festivali gerçekleştirilecek.
Yaşayan miras bakış açısıyla Manda Festivali, CLIMAVORE x Jameel at RCA, Dört Ayaklı Şehir- Kent, Doğa, Hayvan Çalışmaları Derneği tarafından ve mandacılıkla geçinen insanlarla iş birliği içinde her yıl düzenlenen, mandaları ve onlarla yaşayan pastoral pratiklerin İstanbul’un kuzeyindeki sekiz orman köyündeki varlığını ve sürekliliğini kutlayan bir etkinlik.
Proje İstanbul’un post-endüstriyel sulak alanlarında mandaları ve onların sürdürdüğü çok-türlü yaşam biçimini destekliyor. Araştırma, uzun soluklu saha çalışmaları ve her yıl düzenlenen Manda Festivali sulak alan ekolojilerini yeniden canlandırmayı hedefliyor.
Muhallebicilerden köklenen manda sütüyle kurulmuş derin bağ üzerinden gelişen mutfak geleneklerini yeniden canlandıran Lopka, aynı zamanda mandaların yaşamının ve haklarının korunmasını destekliyor, tehlike altındaki sulak alan ekosistemlerini onarıyor ve İstanbul’un kırsal pastoral mirasını kentin çeperlerinde yaşatmayı hedefliyor. İstanbul’un manda sütü geleneğini yaşatan şehir çapında bir dayanışma ağı kuruyor.
CLIMAVORE x Jameel at RCA Hakkında
CLIMAVORE x Jameel at RCA, RCA Mimarlık Okulu Kıdemli Araştırma Görevlileri ve Cooking Sections sanat ve mimarlık ofisinin kurucu ortakları Alon Schwabe ve Daniel Fernández Pascual tarafından yönetilen bir girişimdir. CLIMAVORE x Jameel at RCA, ekolojik ağları mevcutsürdürülebilirlik anlayışlarının ötesine taşımak ve gıda ve iklim adaleti etrafında yeni bilgiler üretmekiçin mimari ve sanatsal araştırma araçları, eğitim ve eylem kullanır. Bu işbirliği, yeni metodolojilergeliştirerek ve dünya çapında politikaları iyileştirerek insan faaliyetleri iklimi değiştirirken nasıl yemekyediğimizi yeniden hayal etmeyi amaçlamaktadır.
CLIMAVORE x Jameel at RCA Manda Müşterekleri Hakkında
Sulak alanlar, kırlar, bataklıklar, mangrovlar ve çamur düzlükleri, biyolojik çeşitlilikleri, filtrelemekapasiteleri ve sellere karşı tampon görevi görmelerinin önemine rağmen yüzyıllardır arazileri“iyileştirmek” için kurutulmaktadır. CLIMAVORE, bu bulanık arazinin zengin içerik çeşitliliğinivurgulayarak daha fazla kurutulmasını durdurmayı savunmaktadır. İnanılmaz derecede zenginhabitatlar olmalarına rağmen sulak alanlar, İtalya ve Sri Lanka kıyılarından Dicle-Fırat ve Mississippi’ye kadar, monokültür tarım arazilerini dayatmak, emlak genişlemesi yaratmak, özgürlük arayanlarıyerlerinden etmek veya sıtmayı ortadan kaldırmak için yüzyıllardır kurutulmaktadır.
2013 yılından bu yana bölgede, Karadeniz ve Marmara Denizi’nin ekosistemlerini dönüştürme tehdidi oluşturan bir dizi hiper ölçekli inşaat ve yeni bir denizcilik kanalı kazma planları yapıldı. Manda topraklarında yer alan bu mega projeler, bölgeyi kırsaldan kente yeniden bölgelendirmiş, sulak alanlarıkurutmuş ve yan etki olarak otlatma müştereklerini parçalamıştır. Çobanlarla mevcut işbirliklerine ve CLIMAVORE tarafından son dört yılda İstanbul’da geliştirilen çalışmalara dayanan bu proje türlerarasındaki etkileşimlerin incelenmesi yoluyla sulak alanlarla birlikte çobanların yaşam biçimlerini, gıda ve ekoloji mirasını korumak için çalışıyor.
Dört Ayaklı Şehir: Kent, Doğa, Hayvan Çalışmaları Derneği Hakkında
Dört Ayaklı Şehir, insan, hayvan ve doğa arasındaki ilişkileri tarihsel, mekânsal ve siyasal bağlamlardaele alan, araştırma temelli ve hak odaklı bir sivil toplum kuruluşudur. Hayvan hakları savunuculuğuna odaklanmakta, kent yaşamında hayvanların özne olarak tanınmasını savunmakta ve onlara yönelik şiddet, ihmal ve dışlama biçimlerini görünür kılarak bu yapısal eşitsizliklere karşı bütüncül politikalar geliştirmektedir.
https://www.dortayaklisehir.org/
Lopka Yogurt Hakkında
Lopka Yoğurdu, İstanbul’un kuzey orman köylerinden, mandacılıkla geçinen insanlar ile birliktegeliştirilen ve Ariste Peynir’in pilot desteğiyle hayata geçirilen bir manda yoğurdu serisidir. Yoğurt, Baklalı köyünden manda yetiştiricisi Miray Yoldaş tarafından, sütü doğrudan sulak alan üreticilerinden temin edilerek üretilmektedir.
“Lopka” adı, bölgede mandaların boynuna takılan çanlara atıfta bulunur. Bu çanların karakteristik formu, dar ağızdan genişleyen yapısıyla geleneksel çan formunun tersineçevrilmiş halidir ve mandaların çamurda yuvarlanmalarına dayanacak şekilde tasarlanmıştır.
“Orman köyleri” ifadesi ise hem kuzeydeki manda köylerinin geçmiş idari statüsüne hem de sakinlerinin küçükölçekli tarım, hayvancılık ve toplayıcılığın yanı sıra orman kaynaklarına dayanan yaşam biçimlerineişaret eder. Hem ismi hem de görsel kimliği mandacılarla birlikte tasarlanan bu ürün serisinin amacı, İstanbul’un kuzeyindeki pastoralist toplulukları desteklerken aynı zamanda yerel ve onarıcıyöntemlerle üretilmiş manda sütü ürünlerinin tüketimi yoluyla post-endüstriyel sulak alan peyzajını korumaktır.
